เลือกและเก็บไก่ คู่มือครบทุกเรื่องที่ต้องรู้

ไก่เป็นเนื้อสัตว์ยอดนิยมอันดับหนึ่งในครัวไทย ไม่ว่าจะเป็นผัดกะเพราไก่ ข้าวมันไก่ ต้มข่าไก่ ไก่ทอด หรือแกงเขียวหวานไก่ ทุกเมนูเริ่มต้นจากการเลือกไก่ที่ดี แต่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่าไก่แต่ละประเภทและแต่ละชิ้นส่วนเหมาะกับเมนูไหน จะดูยังไงว่าไก่สดหรือไม่สด และควรเก็บรักษาอย่างไรให้อยู่ได้นานโดยไม่เสียคุณภาพ บทความนี้รวบรวมทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับการเลือกและเก็บไก่ไว้ครบจบในที่เดียว

ทำไมการเลือกไก่สดถึงสำคัญ

ไก่เป็นเนื้อสัตว์ที่เสียง่ายเพราะมีโปรตีนสูงและมีความชื้นมาก แบคทีเรียเจริญเติบโตได้เร็วบนเนื้อไก่ที่ไม่ได้รับการเก็บรักษาอย่างเหมาะสม การเลือกไก่ที่ไม่สดนอกจากจะได้รสชาติไม่ดีแล้ว ยังเสี่ยงต่อการเกิดอาหารเป็นพิษ โดยเฉพาะจากเชื้อซัลโมเนลลาที่มักพบในเนื้อสัตว์ปีก

นอกจากเรื่องความปลอดภัยแล้ว ไก่สดยังให้เนื้อสัมผัสที่ดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด เนื้อแน่น ชุ่มฉ่ำ ไม่เหนียวหรือมีกลิ่นคาว ในขณะที่ไก่ไม่สดจะเนื้อยุ่ย กลิ่นเหม็น ปรุงออกมาไม่อร่อยไม่ว่าจะใส่เครื่องปรุงดีแค่ไหน การรู้วิธีเลือกไก่จึงเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้ทุกเมนูจากไก่ออกมาอร่อยตั้งแต่ขั้นตอนแรก

รู้จักประเภทไก่ที่มีขายในท้องตลาด

ก่อนเลือกซื้อไก่ ควรรู้จักประเภทของไก่ที่มีขายทั่วไปก่อน เพราะไก่แต่ละประเภทให้เนื้อสัมผัส รสชาติ และความเหมาะสมกับการปรุงที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

ไก่เนื้อ (Broiler) เป็นไก่ที่เลี้ยงเพื่อการค้ามากที่สุด โตเร็ว เนื้อนุ่ม ขนาดตัวใหญ่ หาซื้อได้ง่ายทั้งในตลาดสดและซูเปอร์มาร์เก็ต ราคาย่อมเยาที่สุดในบรรดาไก่ทุกประเภท เหมาะกับแทบทุกเมนูตั้งแต่ผัด ทอด ย่าง อบ ไปจนถึงต้มและแกง

ไก่บ้าน เป็นไก่พื้นเมืองเลี้ยงแบบปล่อยให้ออกกำลัง เนื้อแน่นกว่าไก่เนื้อเพราะกล้ามเนื้อได้ใช้งาน มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว เคี้ยวได้สนุกกว่า เหมาะกับเมนูต้มหรือแกงที่ต้องเคี่ยวนาน เช่น ต้มข่าไก่บ้าน แกงเขียวหวาน หรือไก่ตุ๋นยาจีน ราคาสูงกว่าไก่เนื้อแต่คุ้มค่ากับรสชาติที่เข้มข้นกว่า

ไก่เบตง เป็นไก่สายพันธุ์เฉพาะที่มีต้นกำเนิดจากอำเภอเบตง จังหวัดยะลา เนื้อแน่นหนึบ หนังบาง ไขมันน้อย ให้รสชาติเข้มข้นกว่าไก่เนื้อทั่วไปมาก นิยมนำไปทำข้าวมันไก่หรือนึ่งน้ำมันงาเพื่อโชว์รสชาติตามธรรมชาติ ราคาสูงที่สุดในบรรดาไก่ทั่วไปที่หาซื้อได้ตามตลาด

ไก่อินทรีย์ (Organic) เป็นไก่ที่เลี้ยงโดยไม่ใช้ยาปฏิชีวนะหรือสารเร่งการเจริญเติบโต ได้รับอาหารออร์แกนิก มีพื้นที่ให้เดินอิสระ เนื้อมีคุณภาพดีและปลอดภัยต่อสุขภาพ มักพบขายในซูเปอร์มาร์เก็ตพรีเมียม ราคาสูงกว่าไก่ทั่วไปค่อนข้างมาก เหมาะสำหรับคนที่ให้ความสำคัญกับเรื่องสุขภาพเป็นพิเศษ

ส่วนต่าง ๆ ของไก่ เลือกชิ้นไหนเหมาะกับเมนูอะไร

ไก่แต่ละชิ้นส่วนมีปริมาณเนื้อ ไขมัน และเนื้อสัมผัสที่ต่างกัน การเลือกชิ้นส่วนให้ตรงกับเมนูจะทำให้อาหารอร่อยขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ไม่ต้องเปลี่ยนสูตรอะไรเลย

อกไก่ เป็นส่วนที่มีเนื้อมากที่สุดและไขมันน้อยที่สุด เหมาะสำหรับคนที่ควบคุมน้ำหนักหรือต้องการโปรตีนสูง นิยมนำไปย่าง อบ ทำสลัด หรือหั่นเต๋าผัด ข้อควรระวังคืออกไก่สุกเกินไปจะแห้งและเหนียว ต้องควบคุมเวลาปรุงให้ดี

สะโพกไก่ มีไขมันแทรกในเนื้อมากกว่าอกไก่ ทำให้เนื้อนุ่มชุ่มฉ่ำแม้ปรุงนานก็ไม่แห้ง เป็นชิ้นส่วนที่เหมาะกับการผัดมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นผัดกะเพราไก่ ผัดพริกแกงไก่ ไก่ทอดกรอบ หรือแกงกะหรี่ไก่ ถ้าไม่รู้จะเลือกชิ้นไหน สะโพกไก่คือตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุด

น่องไก่ เนื้อนุ่มมีไขมันพอเหมาะ ขนาดกำลังดี กัดง่าย เป็นส่วนที่เด็ก ๆ ชอบมาก เหมาะกับการย่าง ทอด อบ หรือตุ๋น น่องไก่ย่าง น่องไก่ทอดเกาหลี หรือน่องไก่อบสมุนไพรล้วนเป็นเมนูยอดนิยม

ปีกไก่ มีเนื้อน้อยแต่หนังเยอะ เมื่อทอดหรือย่างจะกรอบอร่อย เป็นของทานเล่นชั้นยอด ปีกบนมีเนื้อมากกว่าปีกล่าง ส่วนปลายปีกเหมาะกับการต้มซุปเพราะให้น้ำซุปหวาน ปีกไก่ทอดน้ำปลา ปีกไก่บัฟฟาโล หรือปีกไก่ย่างเป็นเมนูคลาสสิกที่ทำง่าย

เครื่องในไก่ ได้แก่ ตับไก่ หัวใจไก่ และกึ๋นไก่ มีรสชาติเข้มข้นเฉพาะตัว เหมาะกับการผัด ย่าง หรือทอดกรอบ ตับไก่ผัดหอมใหญ่ ซุปไก่ใส่เครื่องใน หรือเครื่องในไก่ทอดกรอบล้วนเป็นเมนูที่คนชอบ ข้อสำคัญคือเครื่องในเสียง่ายมาก ต้องเลือกที่สดจริง ๆ และนำไปปรุงโดยเร็ว

วิธีเลือกไก่สดให้ได้คุณภาพดี

การเลือกไก่สดไม่ยากอย่างที่คิด แค่สังเกตจากลักษณะภายนอกก็บอกได้ว่าไก่ชิ้นไหนสดจริงหรือเริ่มเสื่อมคุณภาพ ต่อไปนี้คือจุดสำคัญที่ต้องตรวจทุกครั้งก่อนซื้อ

ดูสีของเนื้อ เนื้อไก่สดจะมีสีชมพูอ่อนถึงชมพูเข้มสม่ำเสมอ ไม่มีจุดสีเทาหรือเขียว ผิวเรียบเนียนดูมีชีวิตชีวา หากเนื้อมีสีซีดจางหรือเปลี่ยนเป็นสีเทาหม่น แสดงว่าเริ่มไม่สดแล้ว ไม่ควรซื้อ

สังเกตหนังไก่ หนังไก่สดจะมีสีขาวนวลถึงเหลืองอ่อน ผิวไม่เหนียวเหนอะหนะ ไม่มีจุดด่างดำ หนังที่ลื่นผิดปกติหรือมีเมือกเกาะเป็นสัญญาณว่าแบคทีเรียเริ่มเจริญเติบโตบนเนื้อไก่แล้ว

ดมกลิ่น ไก่สดจะมีกลิ่นคาวอ่อน ๆ ตามธรรมชาติ แทบไม่มีกลิ่นรุนแรง หากไก่มีกลิ่นฉุนเหม็นเปรี้ยวหรือกลิ่นคล้ายแอมโมเนีย ให้หลีกเลี่ยงทันที กลิ่นเหล่านี้เกิดจากโปรตีนในเนื้อเริ่มย่อยสลาย ไม่ปลอดภัยต่อการบริโภค

กดดูความยืดหยุ่น ลองใช้นิ้วกดที่เนื้อไก่เบา ๆ เนื้อไก่สดจะแน่นยืดหยุ่น กดแล้วคืนตัวกลับมาเร็ว ไม่เป็นรอยบุ๋มค้างอยู่ หากกดแล้วเนื้อนิ่มยุบไม่คืนตัว แสดงว่าโครงสร้างโปรตีนเริ่มสลายและไก่ไม่สดแล้ว

สังเกตน้ำที่ออกมา ไก่สดจะไม่มีน้ำเยิ้มมาก อาจมีน้ำสีชมพูอ่อนเล็กน้อยถือว่าปกติ แต่ถ้ามีน้ำเยิ้มมากหรือน้ำมีสีขุ่นกลิ่นเหม็น ควรเลี่ยงเพราะเป็นสัญญาณว่าไก่เก็บมานานเกินไป

ตรวจวันหมดอายุ สำหรับไก่บรรจุแพ็คในซูเปอร์มาร์เก็ต ต้องตรวจสอบวันผลิตและวันหมดอายุทุกครั้ง เลือกแพ็คที่มีวันหมดอายุนานที่สุด และดูว่าบรรจุภัณฑ์ไม่บวม ไม่ฉีกขาด ซีลแน่นสนิท ถ้าถุงบวมผิดปกติหมายความว่ามีแก๊สจากแบคทีเรียสะสมอยู่ภายใน

ซื้อไก่จากตลาดสดหรือซูเปอร์มาร์เก็ต ต่างกันอย่างไร

ทั้งตลาดสดและซูเปอร์มาร์เก็ตมีข้อดีข้อเสียต่างกัน การรู้ข้อแตกต่างจะช่วยให้ตัดสินใจได้ว่าควรซื้อไก่จากที่ไหนในแต่ละสถานการณ์

ตลาดสด ข้อดีคือได้ไก่ที่เพิ่งชำแหละใหม่ สดมาก สามารถเลือกชิ้นส่วนได้ตามต้องการ บอกแม่ค้าให้หั่นหรือสับให้ได้เลย ราคามักถูกกว่าซูเปอร์มาร์เก็ต ต่อรองราคาได้ แต่ข้อเสียคือต้องมีความรู้ในการเลือกเอง สภาพแวดล้อมอาจไม่สะอาดเท่า และไม่มีระบบควบคุมอุณหภูมิที่ชัดเจน

ซูเปอร์มาร์เก็ต ข้อดีคือไก่ผ่านการคัดคุณภาพแล้ว บรรจุแพ็คอย่างดี มีระบบแช่เย็นตลอด มีฉลากแสดงวันผลิตและวันหมดอายุชัดเจน สะดวกและปลอดภัย บางแบรนด์ยังระบุฟาร์มต้นทางให้ตรวจสอบได้ แต่ข้อเสียคือราคาสูงกว่าตลาดสด และไม่สามารถเลือกชิ้นเฉพาะหรือขอหั่นตามต้องการได้

เคล็ดลับสำคัญ หากซื้อจากตลาดสดควรไปตั้งแต่เช้าเพื่อได้ไก่ที่สดที่สุด และนำกลับบ้านเก็บเข้าตู้เย็นโดยเร็วที่สุด อย่าทิ้งไว้ในรถหรือวนซื้อของอื่นนาน หากซื้อจากซูเปอร์มาร์เก็ต ควรหยิบไก่เป็นอย่างสุดท้ายก่อนจ่ายเงิน เพื่อลดเวลาที่ไก่อยู่นอกตู้เย็น และใช้ถุงเก็บความเย็นถ้ามี

วิธีเก็บรักษาไก่ให้สดอยู่ได้นาน

การเก็บรักษาไก่อย่างถูกวิธีเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้การเลือกซื้อ ไก่สดที่เลือกมาอย่างดีอาจเสียคุณภาพภายในไม่กี่ชั่วโมงถ้าเก็บไม่ถูกต้อง ต่อไปนี้คือวิธีเก็บที่ถูกต้องทั้งแบบแช่เย็นและแช่แข็ง

การแช่เย็น เหมาะสำหรับไก่ที่จะใช้ภายใน 1-2 วัน ควรเก็บที่อุณหภูมิ 0-4 องศาเซลเซียส ใส่ถุงซิปล็อคหรือกล่องปิดสนิท วางในชั้นล่างสุดของตู้เย็นเพื่อป้องกันน้ำจากไก่หยดลงไปโดนอาหารอื่น สิ่งสำคัญคือต้องแยกไก่ดิบออกจากอาหารพร้อมทานเสมอเพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้ามหรือ cross-contamination

การแช่แข็ง เหมาะสำหรับเก็บไก่ไว้นานได้ถึง 2-3 เดือน ควรแบ่งไก่เป็นส่วน ๆ ตามปริมาณที่จะใช้ต่อครั้ง ไม่ต้องละลายทั้งถุงใหญ่ ใส่ถุงซิปล็อคแล้วไล่อากาศออกให้หมด หรือจะใช้ถุงสุญญากาศยิ่งดี เขียนวันที่แช่ไว้บนถุงเสมอเพื่อง่ายต่อการตรวจสอบว่าเก็บมานานเท่าไหร่

วิธีละลายไก่แช่แข็ง วิธีที่ดีที่สุดคือย้ายไก่จากช่องแช่แข็งลงมาไว้ช่องแช่เย็นล่วงหน้า 1 วัน ให้ละลายช้า ๆ ที่อุณหภูมิต่ำ วิธีนี้รักษาเนื้อสัมผัสได้ดีที่สุด ถ้ารีบสามารถแช่ถุงไก่ในอ่างน้ำเย็นโดยเปลี่ยนน้ำทุก 30 นาที ห้ามละลายไก่ด้วยการวางไว้ที่อุณหภูมิห้องหรือใช้น้ำร้อนเด็ดขาด เพราะแบคทีเรียจะเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วในอุณหภูมิที่เหมาะสม

เทคนิคเพิ่มเติม ล้างไก่ให้สะอาดแล้วซับน้ำให้แห้งก่อนนำไปแช่แข็ง จะช่วยลดการเกิดเกล็ดน้ำแข็งบนเนื้อ สามารถหมักไก่ด้วยเครื่องปรุงก่อนแช่แข็งได้เลย พอจะทำอาหารแค่ละลายแล้วปรุงได้ทันที ประหยัดเวลามาก แต่ห้ามแช่แข็งไก่ซ้ำหลังจากละลายแล้วเด็ดขาด เพราะจะทำให้เนื้อสัมผัสแย่ลงและเสี่ยงต่อการปนเปื้อน

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อเลือกไก่และเก็บรักษา

แม้จะรู้วิธีเลือกและเก็บไก่แล้ว แต่ยังมีข้อผิดพลาดที่หลายคนทำโดยไม่รู้ตัว สังเกตดูว่าเคยทำข้อไหนบ้าง แล้วหลีกเลี่ยงในครั้งต่อไป

• ทิ้งไก่ไว้นอกตู้เย็นนานเกินไป — ไก่ไม่ควรอยู่ในอุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง โดยเฉพาะเมืองไทยที่อากาศร้อน แบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนเป็นสองเท่าทุก 20 นาทีในอุณหภูมิที่เหมาะสม
• ไม่แยกไก่ดิบออกจากอาหารพร้อมทาน — วางไก่ดิบใกล้ผักสลัดหรืออาหารที่ไม่ต้องปรุงอีกเป็นสาเหตุหลักของการปนเปื้อนข้ามที่ทำให้ท้องเสีย
• แช่แข็งไก่ทั้งถาดโดยไม่แบ่งส่วน — ทำให้ต้องละลายทั้งหมดเมื่อจะใช้ ส่วนที่ไม่ได้ใช้ก็แช่ซ้ำไม่ได้ เสียทั้งคุณภาพและปริมาณ
• ละลายไก่ด้วยน้ำร้อนหรือวางทิ้งบนเคาน์เตอร์ — ทำให้ผิวนอกถึงอุณหภูมิอันตรายก่อนข้างในจะละลาย เป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคชั้นดี
• ไม่ล้างมือและเขียงหลังสัมผัสไก่ดิบ — ใช้เขียงเดียวกันหั่นไก่ดิบแล้วหั่นผักต่อโดยไม่ล้าง เป็นอีกสาเหตุของการปนเปื้อนที่พบบ่อย
• เก็บไก่ในตู้เย็นนานเกิน 2 วันโดยไม่นำไปปรุง — ถ้ายังไม่ได้ใช้ภายใน 2 วัน ควรนำไปแช่แข็งแทนเพื่อยืดอายุ อย่ารอจนเริ่มมีกลิ่นเพราะตอนนั้นสายเกินไปแล้ว

สรุปเช็คลิสต์เลือกไก่และเก็บรักษาอย่างมือโปร

รวมทุกสิ่งที่ต้องจำไว้เมื่อไปซื้อไก่ครั้งต่อไป ลองเช็คตามรายการนี้ให้ครบทุกข้อ

1. เลือกประเภทไก่ให้ตรงกับเมนู ไก่เนื้อสำหรับทั่วไป ไก่บ้านสำหรับต้มแกง ไก่เบตงสำหรับข้าวมันไก่
2. เลือกชิ้นส่วนให้เหมาะ อกสำหรับย่าง-สลัด สะโพกสำหรับผัด น่องสำหรับทอด ปีกสำหรับทอดกรอบ
3. ดูสีเนื้อ ต้องชมพูสม่ำเสมอ ไม่มีจุดเทาหรือเขียว
4. ดูหนังไก่ ต้องขาวนวลถึงเหลืองอ่อน ไม่เหนียว ไม่มีเมือก
5. ดมกลิ่น ต้องคาวอ่อน ๆ ไม่ฉุนเหม็นเปรี้ยว
6. กดเนื้อทดสอบ ต้องแน่นยืดหยุ่น กดแล้วคืนตัว
7. ตรวจวันหมดอายุและบรรจุภัณฑ์ ถุงไม่บวม ไม่ฉีก ซีลแน่น
8. เก็บในตู้เย็นชั้นล่างสุดไม่เกิน 1-2 วัน แยกจากอาหารพร้อมทาน
9. แช่แข็งโดยแบ่งเป็นส่วน ๆ ใส่ถุงซิปล็อคไล่อากาศ เขียนวันที่ เก็บได้ 2-3 เดือน
10. ละลายในตู้เย็นข้ามคืนหรือแช่น้ำเย็น ห้ามใช้น้ำร้อน ห้ามแช่แข็งซ้ำ

เมื่อรู้วิธีเลือกไก่และเก็บรักษาอย่างถูกต้องแล้ว ลองนำเทคนิคเหล่านี้ไปใช้ในครั้งต่อไปที่ไปจ่ายตลาด รับรองว่าทุกเมนูไก่จะอร่อยขึ้นตั้งแต่ขั้นตอนเลือกวัตถุดิบ สำหรับไอเดียเมนูไก่อร่อย ๆ ลองดูสูตรอาหารและรีวิวเมนูไก่ที่เรารวบรวมไว้ในคอลัมน์สูตรอาหารบนลั้นลา

This content was created with the help of an automated system.